Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
سێ شه‌ممه‌ 15 ئاب 2017

شۆرشی یان وه همى ئۆردۆغان

بەروار : 15 ئاب 2017
If you thought this page is useful to your friend, use this form to send.
Friend Email
Enter your message

 

 

د ۰ محمد امین
ئۆ ردۆغان هه م وه ک سیاسیه کى پراگماتیک وه هه م وه ک ئا یدیۆ لۆ جستیک ideologist توانى شۆرشئ به ر پا بکا له کۆمه لگه ی تورکیا به هۆی هوشیارانه پر کردنه وه ی ئه م بۆشاییه سیا سیه ٍنا سنا مه وه فه رهه نگیه ی تورکیا ی توشی چه ق به ستویی و بئ روانگه یی کردبوو له گه ڵ چاره سه رکردنی بۆ قه یرانی جددی ئابووری که سا له ها بوو تورکیای تووشی قه رزداری و پا به ند بوون کردبوو به وه لا تانی رۆژئاوا و دا مه زراوه دارییه جیهانیه کان ۰
بۆشایی نه بوونی ده وله تیکی عه ره بی سوننی به هیز له رووی سیاسی ،ئا یووریه وه خاوه ن پیگه ی سه ربازی و جیوستراتجیه وه بواری بۆ تورکیا ره خسا ن که به هۆی پیگه ی میژوویی/غپمانی وه گوتاری اسلامی سوننی گه راییه وه به ئا سا نی ئه م بۆشاییه پر بکا ته وه وه هه ول با رۆلی سه رکردا یه تی ببینئ بۆ هه موو جیهانی سوننه واته بۆ زیا تر له ۱ ملیارد انسان هه روه ک زۆر له به رپرسانی تورکیا خۆشیان به ئاشکرا ئاماژه به مه ئه که ن که رابهرایه تی 1 ملیارد موسملمان ئه که ن ۰ بۆ زۆریش له موسولمانانی سوننه ئۆردۆغا ن و تورکیا وه ک نمونه و هیوا ئه بینن بۆ گه را نه وه ی ئه وه ی که پئ ی ئه لین شکۆو امپراتوری اسلا می. هه لبه ته دروست بوونى ئه م حا له ش زیا تر ها نده ر بوو که ئۆردوغا ن چا وی له ده ره وه ی سنوره کانی بی.
ده رکه وته کانى کاریگه ریه کانی هه ر شۆرشئ له کایه کانى سسته مى سیا سى ِ ئا بووری ِپه روه رده یی فه رهه نگی وه گۆران له عه قلیه تی تا ک و کۆمه لدا ره نگ ئه دا ته وه ِ له م رووه وه ئه گه رهه تا زۆربه سا ده یی سه یری وینه ی ئه مرۆی دیا ری سسته می سیا سی ِفه رهه نگ ِپه روه رده و ه عه قلیه ت و بیر کردنه وه ی تورکیا بکرئ هه ست ئه کرئ که ئیتر تورکیا ی ئه مرۆی ئۆ ردۆغان به گوتاری نا سنا مه ی اسلامی سوننه گه را ی عوسمانی ئیتر تورکیا ی پیش هاتنی ردۆغان نیه هه رله گۆرین و رۆل نه مانی سسته می گروپه سیاسه ته قلیده کا ن وه ده زگا سه ربا زی و ئا سا یشه کان تا ئه گا ته سسته می په روه رده یی وفه رهه نگی له سه رهه موو ئا سته کان به شتوه یه کی به رچاو اسلا می کراون وه ئه کرین ۰
ئه مه له سه ر ئا ستی ناوخۆ ، وه به هه مان جۆ ریش له سه رئا ستی ده ره وه په یوه ند ی و به رژه وه ند یه کا نی تورکیا شۆرش و/گۆرانکا ری ریشه یی به سه را ها تووه ، بۆ نمونه په یوه ند ی تورکیا به خه لک و گروپه به رهه لست کا روشۆرشیه کا نه وه له بر ی په یوه ند ی به ده سه لا ت دارانی فه رمیه وه وه ک له به هار ی عه ره بی به زه قی بینیمان وه تا ئیستا ش ئه بینرئ به لام به فۆرمئ تر ِ له مه یا ئه شئ ئۆردۆگا ن که لکی له ئه زمو نی شۆ رشی اسلا می خو مه ینی وه رگر تبئ که په یوه ندی له گه ڵ خه لک ستراتیجه به لا م له گه ڵ ده سه لا ته فه رمیه کان تا کتیکه هه لبه ته له وه لاتا ی ی اسلا می ۰به لام شکستی به هاری عه ره بی له وه لاتانی عه ره بی به هه رهۆکاری بئ که باسی بابه ت نیه کا بوس وه شکستیکی ستراتیجی بوو بۆ خه ون و به رنا مه ستراتیجیه کانی ئۆردۆعان به تا یبه ت که له میسرو سوریاوه ده ست کرا به زرکاندنی خه و نه کانی بۆ شۆرش له سه رئاستى ده ره وه ى تورکیا ۰

شکستی به ها ری عه ره بی و سنوردانان بۆ نفوزی تورکیا له رۆژئاوای کوردستا ن وبا کوری سوریا هه روه کووله ووتاریکی زووترا با سم کردبوو ئه م راستیه ی بۆ ئۆردۆغان ئاشکرا کرد که به زاندنی هیله جیوستراتیجیه کان ته تها له توانای هیزه هه ره گه وره کانی جیها نه، وه تئ گه یه نرا که هه تا مانای هاوپه یمانی هه م ئا ستی جیاوازی هه یه وه هه م ماناى هاوچاره نوسی نا گه یه نئ له هه موو حالیکا وه له گه ل هه موو که سیکا وه ک حا له ت و بوونی تورکیا له نا تۆ به تا یبه ت دواى رووداى که وتنه خواره وه ی فرۆکه شه رکه ره که ى روسیا له ریگه ی فرۆکه شه رکه ره کانی تورکیا له ۲۰۱۵ وه دروست بوونی کیشه له گه ل رووسیا .

ئۆ ردۆغان بۆ تۆله کردنه وه له رۆژئاوا و امریکا (هه لبه ته به پالپشت به ستن به بنکه ی جه ما وه ری فراوان که تا ئیستاش نیوه ی زیانرى کۆ مه لگای تورکیا چالا کا نه پشتیوانی لئ ئه که ن) به رامبه ر شکستى به هاری عه ره بی که خه ونی ئۆ ردۆغان بووبۆ زیندوو کردنه وه ى امپراتوری عپمانی له ریگه ی اخوانه کا ن وگروپه اسلا میه کانی ترخوه وه هه روها بوارنه ىانى بۆ لئ دانى له ئه زم ونى کورد له رۆژئاوا و با کورى سوریا ۰ ئۆردۆغان به رامبه ر ئه م واقعه نه خوازراوه له سه ر ئاستی نزدیک تورکیا ، ناوچه وه جیهان ئه م په رچه کردارانه ی ئه نجام دا:
1-له سه ر ئاستی نزیک له تورکیا و ها وسنورهکانی : گرنگی پئ دان و ده ست به سه راگرتنی زیاتری سیا سی ،هه وا لگری سه ربازی وه ئا بووری و بازار به سه ر به کوردوستانی عیرا ق/به شوور وه ک گرئ به ستی نه وتی 50 سا/واته هه میشه یی له له گه ل حکومه تى هه ریم واته به کارهینانی کوردوستانی با شوور وه ک سه رچاوه بۆ دابین کردنى وزه وه هه روه ها به کارهینانی وه ک سپه ر بۆ خۆى /هیلى پیشه وه ی به رگری به رامبه ر بزافی کورد له باکورو شوینه کانی تروه هه ر گروپ لایه نیکی تری نه یاری تورکیا وه ک ایران و شیعه ٠
-Aبه رامبه ر روژاوا تا پێیا ن بلئ که پاش ۱۰۰ سال له ده ر کردنی سوپای عپمان به ده ستی سوپای به ریتانیا وا ئیستا به ئا ره زووى کوردى وه هاوکاری کوردى به هه موو هیزه وه دوباره لیره م هه روه ک چۆن ئیستا هه مان ئه زموون که له با شورى کوردوستان هه یه تى له قه ته ر دوباره ئه کا ته وه که دووباره پاش ۱۰۰ سال له ده ر کردنی سوپای عپمان له قه ته ر له تموزى 2015 به ناردنی سوپا وهاو کاری بۆ خیزانی ده سه لا ت دارى التمیمی دوباره بوونی تورکیا ی کرده واقع له م میر نشینه ی که نىاو٠
B – به رامبه ر ایران و عیراقی شیعى وه به هیز کردنی هه ژمونی سوننی له سنوری ناوچه نفوزیه کانی خۆی ٠
له هه لادوو حا له تا واته به کارهینانی کوردوستانی عیراق/باشوورهه م وه ک هیلیکی به رگری وه هه م وه ک کارتیکی کاریگه ربه هۆی پیگه ی جیۆسیاسی وئابووری وسه رچاوه ی وزه له هه مان کاتا نه ک هه رکارتیکی به لا شه بۆ تورکیا به لکوو پا دداشتیکی زۆریش وه رئه گرئ له بری ئه وه ی که بۆ خۆی چۆنی بوئ به کارى بینئ ،ئه م حا له شازه له په یوه ندی ته نها له منگق وعه قلى میلشیا یا جیگا ی ئه بیته وه و باوه ری پئ ئه کرئ ٠
2- له سه رئا ستی ناوچه: پاش سکستی به هاری عه ره بی ،ئیستا ترکیا بۆ په ره پئ دانی هه ژمون و به رژه وه ند یه کانی خۆی له بری ئه وه ی که هه موو قورسایی وهه ولی خۆی له گه ل گردپه اسلامی و اخوانیه کان به کا ر بینئ زیاترو زیاتر له سه ربنه ماى واقعى سیاسى روو ئه کا ته بژارده ی هاوکاری و ما مله له‌گه‌ڵ ده وڵه ت و ده سه لا ت داران هه تا ئاسا یی کردنه وه ى ته واوی په یوه ندیه کانی له گه ل سووریا وه عیرا ق و مێریش له هه ر کا تیکا ئه گه ریکی چاوه روان کراوه ونا بیته جیگه ی سه ر سورمانبه لام تورکیا تا ئستاش ده ست به ردارى په یوه ندیه کانی نه بووه له گه ل گرووپه اخوانیه کان به وه ی که په یوه ندیان له گه ل بپچرینئ له سه ر حسابی په یوه ندیه کانی له گه ل د ه وله تان به هه مان مۆدیلى ایران هه روه ک له سه ره وه په یوه مد ی له گه ل بزا ف وگرووپه اسلا میه کان ستراتیجه بلا م له گه ل ده وله تان تاکتیک و اداره کردنی به رژه وه ندیه کاتیه کانه ٠
3- له سه رئاستی جیهانی:،ئۆردۆعان بۆى روون بۆوه که خه ونه کانی ئه م بۆ ولاتانى رۆژئاو به تایبه ت امریکا وه بریتانیا وه هه تا اسرائیلیش به رگیکه که جه سته ی رۆژئاوا به هیچ جۆرئ قبولی ناکات ِوه رووداوی که وتنه خواره ی فرۆ که ی سیخۆی رووسى وه ک له سه ره با س کرا ئیتربوو به به ها نه وه ریگایه ک بۆ ئه وه ی ورده ورده سه رده میکی نوئ له په یوه ند ی وهاوپه یمانی به ئا راسته ی رۆژهه لات ده ست پئ بکات. هه وله کانی تورکیای ئۆردۆعان به رد ه وامن بۆ نزیک بوونه وه له رۆژهه لا ت به تایبه ت له سه ر ئاستی سیاسی ، ئا بووری وه ئاسا یش هه ر له چینه ورووسیا وه تا ئه گا ته رکا به رى میژوویی خۆی که ایرانه .هه ولی تورکیا بۆ کرینی سسنمی یه رگری له چین و رووسیا به تا یبه ت کرینی سستمی به رگری مووشه کی SS400 له رووسیا به خالیکی وه رچا رخانی میژویی دائه نرئ که گه لئ ره هه ند هه لئه گرئ وه ئا ما ژه یه کی جددیه که تورکیا به شوین جیگره وه ی /بدیل ی نا تۆدا ئه گه رئ به تا یبه ت له و کا ته وه که هه ولی کوده تا به سه ر ئۆردوغانا درا له تموزی ۲۰۱۵ . له کاتی ئیستا دا هه مووهه وله کانی ئۆردۆعان بۆ ئه مه یه که سه ربه خۆیی سیاسى وسه ربا زى هه بئ و ئازاد بئ له هه ر پا به ند بوونئ به نا تۆوه ، بۆ ئه م مه به سته ش باشترین بژارده رووکردنه روویسیایه تا له په نایا هه م خۆی بپاریزئ هه م خۆی کا ر بۆ ئاماانج وخه ونه کانی خۆی بکا له سه ر ئاستی ناوخۆ ده ره وه . بۆ روویساش له کاتی ئیستا دا له رووی ئا سا یشی نه ته وه ییه وه بۆ به ره نگار بوونه وه ی گروپه تووند ره وه کان تورکیا گرنگی ستراتیجی هه یه .لەگەڵ هه وله کا نی ئۆردۆعان بۆ شۆرش و گورانکاری به ره و به دی هینانی خه ونه کانی که ژیا نه وه ی امپرا تۆری عپما نیه وه پئ وا یه رووخانی امپراتوری عپمانی له لایه ن رۆژئاواوه به تایبه ت ئینگلیز اهانه وغه دره بووه له تورک کراوه که ئه بئ تۆله بکریته وه ٠
.له هه موو حالیکا کیشه ی کوردى بۆ ئۆردۆغان وه تورکیا گه وره ترین خالی لاوازیه که خه ونه کانیا لئ ئه کا ت به کابوس وه ک له رۆژئاوا بینراو ئه بینرئ. له به ر ئه وه ئۆردۆعان چه ند زیاتر له سه ر بنه مای واقیعی شۆرش گیرانه له کورد نزیک بیته وه ئه وه نده زیا تر له وه هم و کا بووس دوور ئه که ویته وه وه پیچه وا نه که شی هه رراسته . چونکه،هه رکا تئ شۆرش له سنوری واقع ده رچوو وه به ده ر بووله په یا می انسانی و به رژه وه ند ی گشتی خه لک ئه وا ئه بیته وه همیکی زیان به خش بۆ هه موان تا ئه گاته دارمان وله ناوچوون.

ریگای شۆرش به ره و ئا سا یشیه کی پا یه دارو به رده وام وه ژیانیکی سه رکه وتوانه سه ره تا له ناو خۆ ده ست پئ ئه کات ئه مجار ئه توانرئ له سه ر ئاستی ده ره وه ش سه رکه وتن به ده ست بینئ ، بۆیه ئیستاش وه ک چه ند سال له مه وبه ر له م لینکه ی خواره وه باسم کردوه ئۆردۆعان وتورکیا شانسی گه وره یان له به رده مه به ره و شۆرش و سه رده میکى رووناک و پا یه دارئه گه ربه جددی له سه رهاو به شیه کانیان له گه ل ئۆجه لان ما مله بکه ن ِ واته امرالی و ئۆجه لان نزیک ترین ریگان بۆ به دى هینانی خه ونه کانی کورد و تورک وه به ره و شۆرش و سه رده میکی نوئ ئه گه ر نا به کا بووس بوونی خه ونه کانی تورکیا و ئۆردۆغان به رده وام ئه بئ تا شوینئ که ده ربا ز بوونی نیه وه ئه وکاتیش هیچ هیزیکی د ه ره کی نه ئه بئ به هانا نه که لکی ئه بئ ئه گه رنه شبنه نه یار له کاتی که وتنه لیژیا.

 

 

 

ناردنی ئەم بابەتە بۆ تۆرەکۆمەڵایەتیەکان

ریزبەندی بابەت

0 بۆچوون تۆمارکراوە



تۆی بەریز دەتوانیت بۆچوونی خۆت لەسەر ئەم بابەتە دەرببڕیت بە پرکردنەوەی ئەم فۆرمە