Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!
چوار شه‌ممه‌ 10 كانونی دووه‌م 2018

سوبحی مه‌هدی:یەكەم هەنگاو بەرەو چارەسەر داننانە بە شكست و هەڵەكاندا

بەروار : 10 كانونی دووه‌م 2018
If you thought this page is useful to your friend, use this form to send.
Friend Email
Enter your message

 

له ‌ماوه‌ی پێشوودا له ‌چه‌ند شوێنێکی جیهاندا یادی سه‌د ساڵه‌ی شۆڕشی ئۆکتۆبه‌ری ساڵی 1917 ی روسیا کرایه‌وه‌، له‌ روسیاش، پارتی کۆمۆنیستی روسیا، چه‌ند یادێکی گه‌وره‌ی به‌م بۆنه‌یه‌وه‌ سازکرد و له ‌چه‌ندین وڵاته‌وه‌ پارته‌ کۆمۆنیسته‌کان به‌شداربوون، حزبی شیوعی کوردستانیش، شاندێکی به ‌سه‌رۆکایه‌تی سوبحی مه‌هدی ئه‌ندامی کۆمیته‌ی ناوه‌ندی، به‌شداردی له‌و یاده‌ کرد.
پێمان باشبوو له‌ نزیکه‌وه‌ کاک سوبحی بدوێنین باسی ئه‌و کۆبوونه‌وه‌ و چه‌ند ته‌وه‌رێکی تایبه‌ت به‌و یاده‌ی‌ له‌گه‌ڵدا بابکه‌ین.

سازدانی : ئه‌رده‌ڵان عه‌بدوڵڵا

+ لە ماوەی پێشوودا بەشداریتان لە کۆبونەوەیەکی تایبەت بە یادی سەد ساڵەی شۆرشی ئۆکتۆبەر لە روسیا کرد، دەتوانین بزانین جۆری کۆبونەوەکە چۆن بوو؟ چەند پارتی جیهانی تێیدا بەشدار بوون؟
– لەسەر بانگهێشتی حزبی شیوعی لە روسیای فیدراڵ و بە بۆنەی یادی 100 ساڵەی شۆرشی ئۆكتۆبەر، بەشداریمان لەو چالاكیانەدا كرد كە بەو بۆنەیەوە ریكخرابوون. لە هەردوو شاری سانتبگرسبۆرك (لینینگراد) و (مۆسكۆ) دا لە رۆزانی 31 ی ئۆكتۆبەر تا 7ی نۆفمبەر .
رۆژانی 1-11 و 2-11 لە لینینگراد، تەرخان كرابوو بۆ نۆزدەهەمین دیداری حزبە شیوعی و كرێكارییەكانی دونیا كە 103 حزب لە وڵاتانی جیهانەوە بە وەفد بەشدارییان كرد. لە نێویاندا وەفدی حزبی شیوعی عیراق و حزبی شیوعی كوردستان بەشداربووین.
رۆژی 6-11 لە مۆسكۆ دیداریكی تر كە دیداری چەبەكانی جیهان بوو 133 حزب و رێكخراوی چەب بەشدار بوون. لەو دیدارەدا كە لە ژێر دروشمی (اختراق نحو الاشتراكیە) بە شداریمانكرد.
دیداری شیوعییەكانی جیهان لە ژێر دروشمی (بەرەو سۆشیالیزم) بەرێوە چوو. كە هەر حزبیك، لەو ماوەیەی دیاریكرابوو، لەسەر كاریگەرییەكانی سەركەوتنی شۆڕشی ئۆكتۆبەر لە ئاستی جیهانی و بزووتنەوەكانی رزگاریخوازی گەلان و ئاكامە خراپەكانی دوای شكستی دەوڵەتانی سۆسیالیستی و خۆسەپاندنی سیسته‌می سەرمایەداری و ئاسەوارەكانی لەسەر نابەرابەری و زیادبوونی هەژاری و شەڕو ململانێكان و تیرۆریزم و توندڕەوی ئایینی. كە هەموو ئەمانە بە كاتی دانران و ئاسۆی گەشەی بزووتنەوەكانی گەلان و حزبە شیوعییەكان روونە بۆ بوژاندنەوەی سۆسیالیزم و دادپەروەری و مافەكانی مرۆڤ، بایەخی ئەم دیدارانە بە بۆزەتیفانە هەڵسەنگێنران .
+ وتەکەی ئێوە چۆن بوو، بە واتایەکی تر بۆچوونی ئێوە «واتە حزبی شیوعی کوردستان» بۆ یادی سەد ساڵەی شۆرشی ئۆکتۆبە چۆن بوو؟
– جگە لەو لایەنە هاوبەشانە هەر وەفدێك بەشێك لە گفتۆگۆکانی تەرخان كرابوو بۆ بارودۆخی تیكۆشانی گەلانی ئەو وڵاتانە و لە وتاری حزبماندا بارودۆخی كوردستان و هەلومەرجی دوای ریفراندۆم و هێرشی هێزەكانی عیراق بۆ سەر كوردستان و داواكاریمان بۆ پشتیوانی لە خەباتی گەلەكەمان لە پێناوی مافەكانی و چارەسەری كێشەكان بە شێوەیەكی ئاشتیانە كردەوە.
شۆڕشی ئۆكتۆبەر بەلای ئێمەوە، بە یەكێك لە رووداوە گرنك و كاریگەرەكانی سەدەی بیستەم سەیر دەكرێت، بەرهەمی خەباتی رێكخراوی بۆلشەوییەكان بە سەركردایەتی لینین. لە دامەزراندنی دەوڵەتێك بۆ كرێكاران و جوتیاران و گەیشتن بە مافەكانیان لە ژیانیكی شەرەفمەندانە و كۆتاییهێنان بە ستەمی چینایەتی و نەتەوەیی لە وڵاتێكدا كە لە سایەی ئیمپراتۆریەتی قەیسەریدا بە زیندانی گەلان ناسرابوو، ئەو شۆڕشە شانازی ئەوەی پێبراوە و كە تائێستاش رووسەكان شانازی پێوە دەكەن، هاووڵاتییان مافی ژیان و كار و خوێندن و شوێنی ژیان و تەندروستیان بۆ دابینكرابوو، سەرەڕای ئەو پێشكەوتنانەی لە بوارە جیاجیاكاندا پێشڕەو بوو لە زانست و ئاشتی گەلان و كۆتاییهێنان بە مەترسی فاشیزم و پشتیوانی گەلان بۆ ئازادی و سەربەخۆیی، كە نوێنەرانی گه‌لێك لە وڵاتان لە وتەكانیاندا لەو دیدارانەدا خۆیان بە قەرزاری سۆڤێت و ئۆكتۆبەر دەزانی.
+ لە تەواوی جیهاندا پارتە کۆمۆنیست و چەپەکان یادی تایبەتیان بۆ ئەم بۆنەیە کردەوە، لێ ئەوەی جێگەی سەرنجە ئێوە هیچ گرنگی واتان بەم یادە نەدا، بە شێوەیەک تەنانەت نامیلکەیەکیشتان بەم بۆنەوەیە نەبوو؟ هۆکاری ئەمە بۆ ئەوە ناگەڕێتەوە کە لە ئێستادا حزبی شیوعی لە رووی فکرییەوە لەپاشکشەدایە؟
– بە پێچەوانەوە، تا ئێستاش و لە رابردووشدا حزبی شیوعی بە قوتابخانەی فیكر و رۆشنبیری ناسراوە، كێ هەیە لەم وڵاتەدا، لە ئاستێكی باڵای رۆشنبیری و سیاسیدا بێت و بوبێت، كاریگەری حزبی شیوعی لە سەر نەبوبێت یان لە رابردوودا ئەندامی حزب نەبووبێت؟! یادكردنەوەش په‌یوەندیی تەنها بە ئاهەنگ و فێستیفاڵەوە نییە، بەڵكو گرتنەبەری رێبازو میتۆدی بنەڕەتی و ئۆكتۆبەرە بە شێوازێكی داهێنەرانە و بە رەچاوكردنی تایبەتمەندی هەر گەل و وڵاتێك. لە راگەیاندنی حزب، بایەخ بەم بۆنەیە دراوەو دەیان وتارو چاوپێكەوتن بڵاوكراوەتەوە، توانا داراییەكان و قەیرانی سیاسی و ئابووریی كوردستان هۆكاری ئەنجامنەدانی بۆنە و فێستڤاڵی گەورەن .
+ بۆچوونی شەخسی خۆتان لە بارەی شۆرشی ئۆکتۆبەرەوە چۆنە؟ لەو باوەڕەدان کە ئەم شۆرشە شتێکی باشی بۆ جیهان هێنابێت؟
– دیارە هەر ئەندامێكی شیوعی و چەپ لەم وڵاتە بگریت، بەبێ كاریگەری شۆڕشی ئۆكتۆبەر و مێژووی خەباتی شیوعیەكانی دونیا بە گشتی و سۆڤێت بە تایبەت نەبووە، بە تایبەتی نووسراو و بڵاوكراوەكانی لینین، لە مەسەلە فیکرییە وەرگێڕاوەكانی بۆ زمانەكانی گەلان، لەو سەفەرەشدا و لە بینین و بیستنی گەلێك لە مێژوو و یادەوەرییەكانی ئەو شۆڕشە، ئەوەی لا دروستكردم،كە دەبێت جارێكی تر خوێندنەوە بۆ هەموو ئەو نووسراو و بڵاوكراوانە بكەینەوە كە لە رابردوودا سودمان لێ بینیون.
یادی ئۆكتۆبەر ئەوەی لام چەسپاندەوە كە: بۆ رزگاربوونی مرۆڤایەتی لە شەڕ و پێشبڕكێی چەك و نابەرابەری و خراپی باری ژیانی زۆرینەیەكی هەژارو دەستبەسەرداگرتنی سامانی هەموو جیهان لە لایەن كەمینەیەكەوە، شۆڕش له‌ دژی سیسته‌می سەرمایەداری و بونیاتنانی سۆسیالیزم كە دادپەروەری كۆمەڵایەتی بەدی دەهێنێت، خەون نییە و دێتەدی.
+ زۆن ئەوانەی کە رەخنە لە شۆڕشی ئۆکتۆبەر دەگرن و بە منداڵە تووڕە و نەخۆشەکەی سەدەی بیستەمی دادەنێن؟ هەندێکیش ئەو شۆڕشە بە هۆکاری کوشتن و برسیکردن و راونانی ملیۆنان کەس دادەنێت، تاچەندە ئەم قسانە راستن؟
– بڕواناكەم هیچ كردەیەكی ئینسانی لە هەر كونجێكی ئەم دونیایە و لە لای هەر گه‌لێكەوە بێت، بێ كەموكوڕی نەبووە و نییە. دەمێنێتەوە سەر هەڵسەنگاندن و بەراورد لە نێوان پێش ئۆكتۆبەر و سەردەمی ئۆكتۆبەر و دوای ئۆكتۆبەر. دیارە بۆ مرۆڤ كە مەسەلەی بنەڕەتییە و مافەكانی هیچكام لەو دوو سیستەمەی پێش و دوای ئۆكتۆبەر بەراورد ناكرێت، دەسكەوتەكانی ئۆكتۆبەر بۆ گەلانی روسیا و مرۆڤایەتی لە هەر تەرازوویەكی بەراوردكاری دابنرێت، نێوانیان زەوی و ئاسمانە.
+ هەندێک کەس دەڵێن ستالینیزم لە منداڵدانی شۆڕشی ئۆکتۆبەر لەدایکبووە؟
– بە بیروڕای ئێمە، ستالین لە بەرێوەبردنی حزب و وڵاتدا روبەرووی هەڵەی مێژوویی بۆتەوە. بەڵام بۆ پاراستنی سۆڤێت و كەلەگەی لە روبەرووبونەوەی فاشیزم و رزگاركردنی مرۆڤایەتی لە مەترسییەكانی، خزمەتی گەورەی بە گەلان كردووە.
بۆ زانین ئێستا لە گۆرەپانی سوور و پەیكەری ستالین لە ریزی پێشەوەی پەیكەری ئەو سەركردانە دانراوە كە خزمەتیان بە بونیادنانی دەوڵەتی روسیا كردووە، خۆ ئێستا سیستەمەكەش سەرمایەدارییە.
+ بە بڕوای ئێوە شۆرشی ئۆکتۆبەر چ سوودێکی بۆ گەلی کوردستان هەبووە؟
– بە بیروڕای ئێمە، شۆڕشی ئۆكتۆبەر نە تەنها بۆ گەلی كورد بەڵكو بۆ سەرجەم گەلانی دونیا سوودی هەبووە، وانەكانی شۆڕش و پارێزگاری لە مافی نەتەوەكانی سۆڤێت لە دیاریكردنی چارەنووسیان لە نێویاندا كوردەكانی سۆڤێت، كە هانی گەلانی دونیای دا، سەركەوتن بەسەر زوڵم و ستەمدا، پەیوەستە بە خەبات و تیكۆشانیانەوە. سەرەڕای ئەوە دەیان قوتابی كورد لە دانیشتگاكانی سۆڤێتدا بڕوانامەی بەرزیان بە دەستهێنا و پشتیوانی كۆماری مەهابادی كرد. ئەگەرچی ئەم بابەتە بۆ خۆی، خوێندنەوەی مێژوویی و بە بەڵگەی گەرەكە، چونكە جیاوازی بۆچوون هەیە لە نێو كورداندا بۆ ئاستی هاوكاری و پشتیوانیەكانی سۆڤێت بۆ كورد.
لایەنێكی تر هەیە كە پێشڕەوایەتی ئەم بزووتنەوەیە لە لایەن حزبە نەتەوەییەكانەوە لە زۆربەی كاتەكاندا، بە لاڕێی بەرەو هێزە كۆنەپەرستەكانی ناوچەكە و سەرمایەداری جیهانی و ئەمریكا براوە. ئەوەش ناكۆكی دروستكردووە.
سەرەڕای ئەوە ئێمە لەو چالاكییەدا هەستمان بە لاوازی پێوەندییەكانی كورد (وەك حوكمڕان و حزبە باڵادەستەكانی پارچەكان) كرد لە كەمتەرخەمیان لە دروستكردنی پەیوەندییەكی دۆستانە لەگەڵ حزبە شیوعیەكانی دونیا. ئەگەر بۆ هیچ نەبێ لانی كەم تێگەیشتنیان لە ئامانجەكانی بزووتنەوەكە و رەوایەتی مافەكان و راكێشانی سۆزو پشتیوانیان.
+ ئێوە پەیوەندییەکی مێژوویتان لەگەڵ پارتی کۆمۆنیستی روسیادا هەیە، بۆچوونی ئەو پارتە ئێستا بەرامبەر بە دۆزی کورد بە گشتی چۆنە و بە تایبەتیش بەرامبەر بە باشوور و رۆژئاوا چۆنە؟
– لە كۆتایی هەردوو دیدارەكەدا، راگەیەنراوی كۆتایی دووپاتی پشتیوانی لە مافی گەلان و بزووتنەوەكانی رزگاریخوازی بە گشتی كرایەوە، چونکە ئەو بزووتنەوانە فراوانن و پانتاییەكی زۆری لە جیهاندا گرتۆتەوە.
ئەوەش دەربڕی ئەو هەڵوێستەیە لە بەرامبەر هەموو بزووتنەوە نیشتمانی و دیموكراسییەكان. ئێمە نەك بە تەنها لەگەڵ حزبی شیوعی روسیای فیدراڵ بەڵكو لەگەڵ سەرجەم حزبە شیوعی و كرێكارییەكان، وێرای هاوبیریمان لە بوارە فیكرییەكان، بەڵام خۆمان بە نوێنەری گەلەكەمان زانیوە لە داكۆكیكردن لە مافەكانی، ئەوەش رەنگدانەوەی هەبووە لە هەڵوێستەكانیاندا.
+ بۆچوونی ئێوە دەربارەی رەوشی ئێستای کوردستان چۆن؟ دەبێت چی بکرێت بۆ ئەوەی کوردستان لەم قەیرانە رزگاری بێت؟
– باش ئەنجامدانی راپرسی قۆناغێكی نوێ هاتە پێشەوە و لە 16-10-2017 دا پرۆسەی سیاسی هەرێم رووبەرووی شكست بوەتەوە، هۆكارە بابەتییەكان و كاریگەرییە دەرەكییەكان هەرچەندە گەورە بن، هۆكاری سەرەكی فاكتەری ناوخۆییە لە هەرێم و ناكۆكی و ململانێی نێوان حزبە دەسەڵاتخوازەكان و هەوڵدان بۆ مانەوە و دەستگرتن بەسەر دارایی و داهاتەكان و مانەوە لە حوكمرانێتیدا، گەلی كوردستانیان گەیاندە ئەو بارەی كە روبەروی شكست بیتەوە و بەشی هەرەزۆری هاووڵاتیان ژیان و گوزەرانیان لە خراپەوە بۆ خراپتر بڕوات.
یەكەم هەنگاو بەرەو چارەسەر، ئەوەیە كە دان بە شكست و هەڵەكاندا بنێین و باوەڕ بەوەبهێنن كە تاكە حزب و دوو حزب بە تەنها ناتوانن ئەم باری شكستە هەڵبسێننەوە و هاوبەشی هەموو لایەنە سیاسیەكان و خەڵكە دڵسۆز و پسپۆرەكەی بوارە جیاجیاكان بكەن لە راوێژ و دۆزینەوەی میكانیزمەكانی كاركردن بۆ خۆ رێكخستنەوە.
ئەو هەنگاوانەی كە پێویستە كاری بۆ بكرێت:
– پێشخستنی هەڵبژاردنەكان بە چاودێریی نێودەوڵەتی كە زامنی خاوێنی بكات لە ساختەكاری. پێش وادەی ئەو دوو خولەی كە پەرلەمان بۆ تەمەنی خۆی درێژی كردەوە. چاوگێڕانەوە بە پێکهاتەی كۆمسیۆنی باڵای هەڵبژاردنەكان كە لە سەربنەمای بەشبەشێنەی حزبی پێكهاتووە.
– بایەخدان بە كاری پێكەوەیی و دووركەوتنەوە لە ململانێ ناڕەواكان و دروستكردنەوەی متمانە لە نێو هێزەكان و خەڵكدا. هەوڵدان بۆ پارێزگاری لە یەكێتی هەرێمی کوردستان و دووركەوتنەوە لە هەموو ئاسەوارەكانی دوو ئیدارەیی.
– چارەسەركردنی بارو ژیانی خەڵك و مووچە و خزمەتگوزارییەكان .
– رێكخستنەوەی پێوەندیەكانی هەرێم و بەغدا بە شێوەیەك كە رێزو شكۆی مرۆڤی كوردستانی لەكەدار نەكات و گفتوگۆ حكومەت پێیهەڵسێت‌ و لیژنەی پسپۆڕ پێكبێنێت.
– بایەخ بە مافی نەتەوەكان و پێكهاتە جیاجیاكان بدرێت، بە شێوەیەك كە وەك هاووڵاتی كوردستان مامەڵەیان لەگەڵدا بكرێت تا بوار لە بەردەم نەیاراندا تەسك بكرێتەوە بۆ یارییە دوژمنكارانەكانیان.
– پەیوەندیی هاوسەنگ لەگەڵ وڵاتانی هەرێمایەتی پێکبێت كە بنەماكەی دراوسێیەتی باش و پاراستنی بەرژەوەندییە هاوبەشەكان بێت لە لایەن لیژنەی پەیوەندیداری حكومییەوە نەك حزبی.
كار بۆ ریكخستنەوەی هێزی پێشمەرگە بكرێت بۆ هێزێكی پسپۆڕی نیشتمانی و نەهێشتنی هێزو میلیشیای حزبی و كەسی.
– بە سزا گەیاندنی هەموو كەمتەرخەمەكان و ئەو بەرپرسانەی كە تۆمەتبارن بە دەستدرێژیكردنە سەر موڵك و سامانی گەل بە رێگەی یاسایی و دووركەوتنەوە لە تۆمەت بەخشینەوەی بێ بنەما.

سوبحی مەهدی
ساڵی 1962 له‌دایکبووه‌.
ئەندامی كۆمیتەی ناوەندیی ح.ش.ك
بەرپرسی مەكتەبی ناوەندیی كاری جەماوەری .ح.ش.ک

 

لەکوردستانی نوێ وەرگیراوە

ناردنی ئەم بابەتە بۆ تۆرەکۆمەڵایەتیەکان

ریزبەندی بابەت

0 بۆچوون تۆمارکراوە



تۆی بەریز دەتوانیت بۆچوونی خۆت لەسەر ئەم بابەتە دەرببڕیت بە پرکردنەوەی ئەم فۆرمە